Jeruzalem (Oost)

Vernieuwing Jeruzalem

De wijk Jeruzalem in Amsterdam-Oost kreeg in februari 2010 als eerste naoorlogse wijk de status van Rijksmonument vanwege zijn bijzondere architectuur en stedenbouw. Na ruim vijftig jaar voldoen de woningen in Jeruzalem niet meer aan de eisen van deze tijd. Een fysieke ingreep en deels sloop zijn noodzakelijk. Het streven is de woningen in Jeruzalem duurzamer en energiezuiniger te make

Samenwerking vernieuwing

In februari 2010 werd het startsein voor de vernieuwing gegeven met als basis het Stedenbouwkundig Plan Jeruzalem dat is opgesteld in nauwe samenwerking tussen bewoners, woningcorporaties De Key en Rochdale, stadsdeel Oost, Bureau Monumenten & Archeologie Amsterdam en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

Aanpak & Planning

Rochdale start in 2014 met de vernieuwing en gaat 112 woningen restaureren en 455 nieuwe woningen bouwen. De Key start in 2016 met de voorbereidingen voor de vernieuwing van 279 woningen en gaat in 2018 aan de slag. Op dit moment voert De Key technische vooronderzoeken uit. .

Proefwoning restauratie & replica

Voor De Key is en blijft de originele monumentale architectuur/stedenbouw het uitgangspunt bij de vernieuwing van de wijk Jeruzalem. Ook is er aandacht voor de woonkwaliteit en duurzame energievoorzieningen. De Key onderzoekt met een proefwoning restauratie en een proefwoning herbouw origineel ontwerp (replica) wat technisch, financieel en logistiek haalbaar is.  Op basis van de met de proefwoningen verzamelde kennis wordt een keuze gemaakt. De afspraken met de bewoners in het sociaal plan blijven voor welke aanpak ook gekozen wordt van kracht.

Zorgvuldige afweging

De Key maakt te zijner tijd op basis van de met de proefwoningen verzamelde kennis een keuze voor restauratie dan wel herbouw van het originele ontwerp (replica's). Daarbij maken we een zorgvuldige afweging op basis van de monumentale waarde, de restauratie- dan wel herbouwkosten, de woonkwaliteit en mogelijkheden voor duurzame energievoorzieningen. Bij beide scenario's behouden we het monumentale karakter van de woningen, evenals de originele hovenstructuur en groenvoorziening. Ook bekijken we voor beide varianten de gevolgen voor bewoners, zoals de benodigde bouwtijd en daarmee de tijd dat bewoners uit hun woning moeten. Er is nog ruim de tijd om onderzoek te doen, want De Key gaat niet voor 2018 aan de slag in Jeruzalem.

Rijksmonument Jeruzalem

De rijksbescherming omvat de zes noordwestelijk gelegen bouwblokken (L-vormig), de bijbehorende groene (binnen)hoven, de omliggende groenstructuur en een school met een dubbele H-vorm. Het is voor het eerst dat de aanwijzing geldt voor een deel van de wijk èn het groen èn de openbare ruimte als samenhangend geheel. Jeruzalem dankt zijn naam aan de witte kleur van de woningen, net als woningen in de Israëlische hoofdstad.